ከእነዚህ መካከል የአሜሪካ ዶላር በጣም ታዋቂ ነው. ከታወቁት የማዕከላዊ ባንክ የውጭ ምንዛሪ ክምችት ውስጥ 64 በመቶ ድርሻ አለው. ምንም እንኳን ዓለም አቀፋዊ ርዕሰ-ጉዳይ ይዞ ባይኖረውም ያ ነው የዓለም ዋጋን ያመጣል.
በእውነቱ አለም በኣለም አቀፍ ደረጃዎች ድርጅት ዝርዝር መሰረት 185 የገንዘብ ምንዛሬዎች አሏት. አብዛኛዎቹ እነዚህ ብድሮች በራሳቸው አገራት ብቻ ጥቅም ላይ ይውላሉ. ማናቸውንም የአሜሪካን ዶላር በአለማዊው መገበያያነት ዶላር መተካት ይችላሉ. ይሁን እንጂ በበርካታ ምክንያቶች የተነሳ አይሆኑም.
የሚቀጥለው ተቀማጭ ገንዘብ ዩሮ ነው. እንደ አውሮፓውያን አቆጣጠር እ.ኤ.አ. 2017 ሁለተኛው የአውሮፓ ባንክ የውጭ ምንዛሪ ተመን 19.9 በመቶ ብቻ ነበር. የዩሮኢኮኖሚ ቀውስ እየቀነሰ ሲመጣ የዩሮ የብር ሳንቲም የዓለም ገንዘብ እየጨመረ መምጣቱ ነው. ይሁን እንጂ ይህ ቀውስ የዓለምን ገንዘብ በመፍጠር ረገድ ያጋጠሙትን ችግሮች ጎላ አድርጎ ይገልጻል.
የዩናይትድ ስቴትስ ዶላር እጅግ ጠንካራ የዓለም ኢኮኖሚ ነው
የአሜሪካ ኢኮኖሚ ውስጣዊ ጥንካሬ የገንዘቡን ዋጋ ይደግፋል. ይህ ዶላር በጣም ኃይለኛ የሆነ ምንዛሪ ነው . ወደ 580 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር የሚጠጋ ገንዘብ ከአሜሪካ ውጪ ጥቅም ላይ ይውላል. ይህ ከጠቅላላው ገንዘብ 65 ከመቶው ነው. ይህም ከ $ 100 ዶላሮች 75 ከመቶ, 50 $ ከ 50 ዶላር የቅናቶች እና ከ 20 ዶላር የሒሳብ ሰነዶች 60 ከመቶ ያካትታል.
አብዛኛዎቹ እዳዎች በቀድሞ የሶቪዬት ሀገሮች እና በላቲን አሜሪካ ናቸው.
ገንዘብ የዶላር ድርሻ የዓለም ዶላር መሆኑን የሚጠቁሙ ናቸው. ከጠቅላላው የዓለም የሃገር ውስጥ ምርቶች ከሶስት ሶስተኛ በላይ የሚሆኑት ከገንዘቦቻቸው ከሚቀነሱ አገሮች የሚመጣ ነው. ይህም ዶላሩን ወስደው ያወጧቸውን ሰባት አገራት ያካትታል.
ሌላ 89 የቁጠባ መጠን በብር መጠን ባለው የንግድ ልውውጥ መጠን ይቀጥላል.
በውጭ ምንዛሬ ገበያ , የዶላር ደንብ. ከ 85 በመቶ በላይ የባንክ ኤርፖርቶች አሜሪካን ዶላር ያካትታል. በተጨማሪም ከዓለም ብድር ውስጥ 39 በመቶ የሚሆነው በዶላር ነው. በውጤቱም የውጭ አገር ባንኮች ሥራ ለመሥራት ብዙ ገንዘብ ያስፈልገዋል. ለምሳሌ, በ 2008 በተከሰተው የገንዘብ ቀውስ ወቅት , የአሜሪካ ያልሆኑ ባንኮች በውጭ ምንዛሪ የታወቁት ዓለም አቀፍ ባንኮች ውስጥ 27 ትሪሊዮን ዶላር ነበሩ. ከዚህ ውስጥ 18 ትሪሊየን ዶላር በአሜሪካ ዶላር ነበር . የዩኤስ የፌደራል ሪዘርቭ የዓለም ባንኮችን የዓለም ባንኮች የዶላሩን ወጪ ከማጋለጥ አሻግረውታል.
የፋይናንስ ቀውስ ዶላሩን ይበልጥ በስፋት ጥቅም ላይ ውሏል. እ.ኤ.አ. በ 2017 የጃፓን, ጀርመን, ፈረንሣይ እና የዩናይትድ ኪንግደም ባንኮች በሃገሪቱ ከሚገኙ ገንዘቦች ይልቅ በዶላር የተበቀ የበጀት መጠን ከፍተኛ ነው. ሌላ የገንዘብ ቀውስ ለማስቀረት የታቀዱት የባንክ ህጎች በገንዘብ እጥረት ምክንያት ነው. ይባስ ብሎ ደግሞ የፌደራል ሪዘርቭ (Federal Reserve) የምግብ ፍጆታ ፍጆታ መጠን መጨመር ነው . ይህ ገንዘብ ለመበደር የሚያስችለውን ዶላር በመፍጠር የገንዘብ አቅርቦት ይቀንሳል.
የዶላር ጥንካሬ ሌላኛው ምልክት ደግሞ መንግሥታት በሀገሪቱ የውጭ ምንዛሪ ውስጥ ዶላሮችን እንዴት መያዝ እንዳለባቸው ነው. መንግስታት ከዓለም አቀፍ የገንዘብ ልውውጦቻቸው የገንዘብን ያገኛሉ.
በተጨማሪም ከሀገር ውስጥ ንግዶች እና ከአካባቢያዊ ምንዛሬዎች ገንዘብ እንዲዋጁ ከሚያደርጉ መንገደኞች ይቀበላሉ.
በተጨማሪም አንዳንድ መንግስታት የውጭ መጠባበቂያ ገንዘባቸውን በሌሎች የውጭ ምንዛሬዎች እንዲጠቀሙበት ያደርጋል. እንደ ቻይና እና ጃፓን ያሉ ሌሎችም ሆን ብለው የሃገሮቻቸውን ዋና ዋና ግብአቶችን ይገዙ. የእነርሱ የገንዘብ ልውውጥ በተመጣጣኝ ዋጋ ንፅፅሩ እንዲከሰት ለማድረግ ይሞክራሉ.
ዶላር የዓለም ብሄራዊ ምንዛሬ ነው
የ 1944 ብዮርት ዉድስ ስምምነቱን ዶላሩን አሁን ባለው አቋም አስጀምረዋል. ከዚያ ቀደም ብሎ አብዛኞቹ አገሮች በወርቅ ደረጃ ላይ ነበሩ . የእነርሱ መንግሥታት የእነርሱን ዋጋ በወርቅ በማግኘት ዋጋ እንደሚወስዱ ቃል ገቡ. በዓለም ላይ የበለጸጉ አገሮች በዩኤስ የአሜሪካ ዶላር ውስጥ ለሁሉም የምንዛሬ ለውጦች ለመበተን በ Bretton Woods, ኒው ሃምፕሻየር ውስጥ ተሰብስበዋል. በወቅቱ ዩናይትድ ስቴትስ ከፍተኛ መጠን ያለው የወርቅ ክምችት አላት.
ይህ ስምምነት ሌሎች አገሮች ገንዘባቸውን በወርቅ ሳይሆን በገንቢ እንዲመለሱ አስችሏቸዋል.
በ 1970 ዎቹ መጀመሪያ አገሮች አገሮች ወርቅ ለያዙት ዶላር መጠጣት ጀመሩ. የዋጋ ቅነሳን መቋቋም ያስፈለጋቸው. ፕሬዚዳንት ኒክሰን ከዋናው ዶላር ይለያሉ. በወቅቱ ይህ ዶላር በዓለም ላይ ዋነኛው የመጠባበቂያ ገንዘብ ሆኖ ነበር. ለተጨማሪ, ትግላፍሽን ይመልከቱ.
ለአንድ የዓለም ባንክ ጥሪ ጥሪ
በመጋቢት 2009 ቻይና እና ሩሲያ አዲስ ዓለም አቀፋዊ ገንዘብ እንዲመጣ ጥሪ አቅርበዋል. ከዓለም ግለሰቦች ጋር ያልተገናኘና የውጭ ምንዛሪ ለረዥም ጊዜ መቆየት የሚችል በመሆኑ "በአለም አቀፍ ደረጃ የተፈጥሮ ሀብትን መፍጠር" ይፈልጋሉ. ይህም በአበዳሪ ብሄራዊ ብሄራዊ ብሄረሰቦች አማካኝነት የሚከሰቱትን ጉድለቶች ያስወግዳል. "
ቻይና በዶላር ውስጥ በቢሊዮኖች የሚቆጠር ዶላር በ $ ዶላር ቢሆን ከጥቅም ውጭ ይሆናል ብላለች. ይህ የዩኤስ ዶላር በአሜሪካ የገንዘብ አከፋፈል ወጪ እና በማተሚያ የአሜሪካ እዳነቶችን በመደገፍ ምክንያት ሊሆን ይችላል. ቻይና ዓለም አቀፍ የገንዘብ ፈንድ የሚለውን ዶላር ለመተካት የገንዘብ ምንጭ አዘጋጅታለች.
በአራተኛው አውራጃ 2016 የቻይናውያን ገንዘብ ከዓለም የቁጠባ ብድርም ሆነ. ከ 3 ኛው መቶ ዓመት አጋማሽ ወዲህ የዓለም የአሜሪካ ማዕከሎች 108 ቢሊዮን ዶላር ይይዛሉ. ይህ አነስተኛ ጅምር ነው ግን ለወደፊቱ ማደግ ይቀጥላል. ምክንያቱም ቻይና የዓለምን የውጭ ምንዛሪ ገበያዎች ሙሉ በሙሉ እንዲሸጥ ስለምትፈልግ ነው. የዩኤን ዶላር ዶላርን እንደ ዓለም አቀፋዊ ገንዘብ እንዲተካ ይፈልጋል . ይህንን ለማድረግ ደግሞ ቻይና ኢኮኖሚዋን እያሻሻች ነው .