የሄይቲ የመሬት መንቀጥቀጥ እውነታዎች, ጉዳቱ, እና ኢኮኖሚው ላይ ተጽዕኖዎች

የ 2010 የመሬት መንቀጥቀጥ ለረጅም ጊዜ አደጋ አስከትሏል

ጥር 12 ቀን 2010 በሀገር ውስጥ 7.3 በደረሰ የመሬት መናወጥ ሄይቲን ወረደ. ከ 230,000 በላይ ሰዎች ተገድለዋል. ሌሎች 300,000 ደግሞ ጉዳት ደርሶባቸዋል. ከ 600,000 በላይ የሚሆኑ ሰዎች ከዋና ከተማ ውጪ ከሚገኙ ቤተሰቦች ጋር ለመኖር ፖርት-ኦ-ፕሪንን ለቀው ወጡ. የመሬት መንቀጥቀጥ 1.5 ሚሊዮን ሰዎችን አስፍቷል. የማጎሪያ ካምፖች ለመጠለያነት ተነሳ. በጠቅላላው ከ 10 ነጥብ 4 ሚሊዮን ህዝብ በላይ የመሬት መንቀጥቀጥ ጉዳት ያደረሰባቸው 20 በመቶ.

ከሰባት ዓመታት በኋላ 55,000 የሚሆኑት በግደቡ ውስጥ አሉ.

የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት እንደገለጸው 2.5 ሚሊዮን ሄክታር ሰብአዊ እርዳታ እንደሚያስፈልጋቸው ሪፖርት አድርጓል. ያ ዋጋ 270 ሚሊዮን ዶላር ነበር. ይሄም የሆነው Hurricane Mathew በ 2016 እንደገና የመገንባት ጥረቶችን በማግኘቱ ምክንያት ነው. የምግብ እጥረት ተከሰተ እና ኮሌራ እንደገና መስፋፋት ጀመረ. በተጨማሪም ከዶሚኒካን ሪፑብሊክ ወደ 250,000 ሰዎች ተመልሶ መጠጣት አለበት.

ጉዳት

የመሬት መንቀጥቀጥ ከ 7.8 ቢሊዮን ዶላር እስከ 8.5 ቢሊዮን ዶላር ብልጫ አለው. የሄይቲ ጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት 5.1 በመቶ ቀንሷል. የመሬት መንቀጥቀጥ ዋናውን አውሮፕላን ማረፊያው, አብዛኞቹን ወደቦችና በአብዛኛው ወደተገነባው መንገዶች ሁሉ ተጎድቷል. ይህም 294,383 ቤቶችን አቁሟል, 106,000 የሚሆኑትንም አጠፋ.

የመሬት መንቀጥቀጥ በቶሮንቶ ዋና ከተማ ፖርት-ኦ-ፕሪን ተከሰተ. ይህ ሽባ የሆነ መንግስታት ስርዓትን ለመመለስ የተደረጉ ጥረቶች. በዋና ከተማው ውስጥ ከሚገኙት የመንግስት ሰራተኞች 25 ከመቶ ገደማ ፈጅቷል. የመሬት መንቀጥቀጥ 60 ከመቶ የከተማው የመንግስት ህንፃዎች ላይ ጉዳት ደርሶበታል ወይም ተደምስሷል. እናም 80 ከመቶ የከተማው ትምህርት ቤቶች.

ርዕደ መሬቱ ከመከሰቱ በፊትም እንኳ ሄይቲ በምዕራባዊው ንፍቀ ክበብ ከመዳ አገሮች የበለጠ ደሃ ነበረች.

ከጠቅላላው ህዝብ 80 ከመቶው ከድህነት ወለል በታች ይኖሩ ነበር . ከጠቅላላው ህዝብ ውስጥ ሃያ አራተኛው-አራት ከመጠን በላይ ድህነት ይኖሩ ነበር. ያ ጥያቄው በከፊል ከሁለት አምስተኛ የሚሆኑት የሄይቲ ነዋሪዎች ገበሬዎች ናቸው. ሄይቲ በደን ጭፍጨፋ ምክንያት በተፈጥሮ አደጋዎች ለከባድ አደጋም ተጠቂ ነው

ውጭ አገር የሚኖሩ የሄቲቲ ነዋሪዎች እና ገንዘባቸውን መልሰው ከሀገሪቱ አጠቃላይ የሀገር ውስጥ ምርት አንድ አምስተኛውን ያበረክታሉ.

ይህ በ 2012 ከአጠቃላይ የውጭ ንግድ እሴት አምስት እጥፍ ነው.

በሄይቲ ኢኮኖሚ ላይ ተጽእኖዎች

የሄይቲ የኢኮኖሚ ምሰሶ እንደገና መጀመሩ እንደታየው የመሬት መንቀጥቀጥ ተከሰተ. ፕሬዚዳንት ቡሽ እ.ኤ.አ በ 2006 በሄይቲ የኤችአይፐርኤላዊ እድል በአጋርነት ማበረታቻ አዋጅ ላይ ከፈረሙ. ይህ የንግድ ስምምነት የሃይቲን የልብስ ኢንዱስትሪ ወደ ዩናይትድ ስቴትስ በመላክ ከሃላፊነት ወደ ውጪ መላክን አስችሏል.

እ.ኤ.አ. 2009 በሄይቲ በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ትልቅ የ 17 ኛ ደረጃ የጨርቃ ጨርቅ አሜሪካ ነበር. በአሜሪካ የጭንቀት እና ጫማዎች ማህበር መሰረት የአገሪቱ ምርቶች ወደ 424 ሚሊዮን የአሜሪካ ዶላር ደርሷል. አልባሳት ከ 90 በመቶ በላይ የሚሆኑ የሄይቲ ምርቶች ወደ አሜሪካ ይገኙ ነበር. (ምንጭ: የተባበሩት መንግስታት, ጃንዋሪ 2009)

እ.ኤ.አ በ 2010 የአሜሪካ ኮንግረስ የካሪቢያን ሸለቆን የንግድ ፍላጎት ስምምነት አሳድጎታል. እ.ኤ.አ. በ 2020 በሄይቲ ኢኮኖሚ ኤክስፐርት ፕሮግራም አንቀጽ ህግ (HOPE II) አስፋፍቷል. አገሮች በሄይቲ የተበደሩትን ዕዳዎች በሙሉ አስቀርተዋል.

የሄይቲው የመሬት መንቀጥቀጥ የእርዳታ ጥረቶችን ለማገዝ ታላቅ ልገሳዎችን አነሳስቷል. አብዛኛው እነዚህ ልገሳዎች በዱቤ ክሬዲት በኩል ተደርገው ነበር. በአብዛኛው, ክሬዲት ካርዶች ለአገልግሎታቸው ከ1-3 በመቶ ክፍያ ያስከፍላሉ. እነዚህ ክፍያዎች ልውውጥ በመባል የሚታወቁት ክፍያዎች ለድርጅቶቹ በየዓመቱ 45 ቢሊዮን ዶላር ገቢ ያገኛሉ. የካፒታል ዋን, ቪዛ, ማስተርካርድ, አሜሪካን ኤክስ ኤንድ ክሬዲስ ለህዳሴው ጥረቶች ለመዋጮ ገንዘብን መክፈላቸውን ገ.

በአብዛኛው የክሬዲት ካርድ ኩባንያዎች በዓመት ከ 250 ሚሊዮን የአሜሪካ ዶላር በላይ የልማት መዋጮ ያደርጋሉ. እነዚህ ክፍያዎች የግብይት ወጪዎችን የሚሸፍን ሲሆን በሁሉም የክሬዲት ካርድ ጥቅም ላይ የዋሉ ናቸው. ካፒታል አንድ ብቻ በዱቤ ካርዶች በኩል የተደረጉ የበጎ አድራጎት ልገሳዎችን ሁሉ መክፈል.

እ.ኤ.አ በ 2011 ሁለት ዓይነት አውሎ ነፋሶች በተጋለጡበት ወቅት የሄይቲ ኢኮኖሚ እንደገና መመለሱ ተጀመረ. እ.ኤ.አ. በ 2014 ጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት 18.3 ቢሊዮን ዶላር እና 2.3 በመቶ ጨምሯል. ይህ በ 2008 ከተሰራው 12 ቢሊዮን ዶላር የተሻለ ነው.

በአሜሪካ ኢኮኖሚ ላይ ያለው ተጽእኖ

የሄይቲ የመሬት መንቀጥቀጥ በአሜሪካ ኢኮኖሚ ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ አሳድሯል. የሄይቲ ኢኮኖሚ ከዩናይትድ ስቴትስ አንድ አሥረኛ ብቻ በመሆኑ ነው.

ምክንያት

ሃይቲ ከሁለት ጥቁር ሳንቃዎች, ካሪቢያን ጠረጴዛ እና ከሰሜን አሜሪካ የፕላስቲክ እቃዎች በላይ ነው. እነዚህ ጣራዎች በፕላኔቷ ውስጥ በተቀበረው ኮርቻ ላይ በተናጠል የሚንጠለጠሉ የክብደት ቅርፆች ናቸው. እነሱ እርስ በእርሳቸው እየተሽከረከሩ ነው.

ሁለቱ የተጠለፉ ጫፎች ሲይዟቸው በመጀመሪያ ያቆማሉ. ጫናው እየጨመረ መሄዱ እርስ በርስ መጨመሩን ያስከትላል. ይህ ነው የምድር መናወጥ መንስኤ የሆነው.

በሄይቲ ላይ በ 7.0 የደረሰ የመሬት መንቀጥቀጥ በ 1989 የዓረብ ዓለም አቀፍ ውድድር በሳን ፍራንሲስኮ ላይ በደረሰው የሎም ፕላቲው የመሬት መንቀጥቀጥ ጋር ተመሳሳይ ጥንካሬ ነበረው. ይሁን እንጂ የሄይቲ የመሬት መንቀጥቀጥ ከመሬት በታች 6.2 ማይሎች ነበር. በተጨማሪም ከፕርቶፑ-ፕሪንስ ዋና ከተማ 10 ማይልስ ብቻ ነበር. የመሬት መንቀጥቀጥ ጠቀሜታው የጠንካራ አጥጋቢ ነበር.